شوخیهای متواضعانه

شوخیهای متواضعانه خندیدن و خنداندن به دور از رفتارها و الفاظ زشت ، مانعی ندارد.

بین دروغ گفتن و مسخره کردن ، بازی کردن با آبروی مردم ، و فروتنی ومتواضع بودن فرق است.


حضرت علی علیه السلام مردی بذله گو نبود، اما همواره لبخند بر لبان مبارکش بود و در برخورد با کوچک و بزرگ ، شاد و دارای چهرهای شاداب و خندان بود.
به چند نمونه
عملی از این رفتارها توجه کنید:


رسول گرامی اسلام در فرصتهای مناسب اصحاب و یاران خود را میخنداند و
آنان را شاداب و سرحال نگه میداشت.

یک روز رسول خدا به پیرزنی فرمود: چرا تلاش میکنی، پیرزنها به بهشت نمیروند.

آن زن ناراحت شد و گفت: یا رسول الله ، من به بهشت نمیروم؟ رسول خدا در حالی که میخندید فرمود: همه

جوان شده و وارد بهشت میگردند.

روزی پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم با امام علی علیه السلام
در مجلسی ، خرما تناول میفرمود و هستههای خرما را مقابل علی علیه السلام
میگذاشت، بگونهای که اگر کسی وارد میشد فکر میکرد همه خرماها را علی علیه
السلام خورده و آن حضرت چیزی تناول نفرموده است. پیامبر خطاب
به حضرت علی فرمود: « شما زیاد خرما خوردهاید؟» حضرت علی جواب داد: « آن کس زیادتر
خورده که خرما را با هسته آن تناول کرده است.» و لبخند بر لبان پیامبر نقش
بست.

روزی ابوبکر و عمر ،

دو طرف حضرت علی علیه السلام راه میرفتند چون قد آن دو نفر کمی بلندتر

از آن حضرت بود،عمر جملاتی را به شوخی و طنز مطرح کرد و خطاب به حضرت گفت:

اَنت فی بَینِنَا کَنُونِ « لَنا».

علی! تو در میان ما، مثل حرف " نون" در " لنا" هستی.

حضرت علی علیه السلام بلافاصله پاسخ داد:

که : اِن لَم اَکُن اَنا اَنتُم « لا».

یعنی اگر من نباشم، شما چیزی نیستید چون

"لا" یعنی "هیچ".

بقیه در ادامه مطلب

قبول هدیه حلوا و شوخی کردن: روزی یکی از دوستان امام علی
علیه السلام حلوایی تهیه کرد و از آن حضرت خواست تا تناول فرماید. امام فرمود:
مناسبت آن چیست؟ جواب داد: امروز نوروز است (روز عید است). حضرت از آن حلوا میل
فرمود، خندید و چنین شوخی کرد که اگر میتوانی همه روز را نوروز قرار ده.

«شوخی و مزاح» یکی از نیازهای روحی انسان است؛ چرا که روح مانند
جسم، به واسطۀ فعالیتهای روزمره و ناملایمات و فشارهای روحی، خسته می شود و برای
زدودن کسالت و ملالت و به دست آوردن نشاط روحی، شوخی و مزاح لازم است. پیامبر اکرم
صلی الله علیه و آله فرمود:

«مؤمن شوخ و زنده دل است و منافق سخت و غضبناک».

«فضل بن ابی قرّه»
می گوید: امام صادق علیه السلام فرمود:

«ما مِن مُؤمِنٍ
اِلا وَفیهِ دِعابَهٌ .قُلتُ: وَ مَا الدّعابَه؟ قالَ اَلمِزاحُ».

«مؤمنی نیست مگر
اینکه دعابه دارد، راوی می گوید: به حضرت عرض کردم: دعابه چیست؟ حضرت فرمود: مقصود،
مزاح و شوخی است».

پیشوای مالکی ها
می گوید: امام صادق علیه السلام بسیار شوخ طبع و خندان بود.

امام صادق علیه
السلام به «یونس شیبانی» که از اصحاب و یاران او بود، فرمود:

«شوخی شما اصحاب
با یکدیگر چه مقدار است؟»

عرض کردم: کم است.
حضرت فرمود: «این گونه نباشید، به درستی که شوخ طبعی از حسن خلق است و همانا شما
بدین وسیله برادر خود را شاد می کنید، همانگونه که رسول خدا صلی الله علیه و آله
اهل شوخی و مزاح بودند تا سرور و شادی را در قلب اصحاب ایجاد کنند».
در سیرۀ آن حضرت آمده است:

«اگر یکی از
اصحابش را غمگین می یافت، او را با شوخی شادمان می ساخت». و متقابلاً اگر پیامبر
صلی الله علیه و آله محزون بود دیگران او را شاد می کردند.

1

-نقل شده است روزی پیامبر صلی الله علیه و آله به شدت ناراحت بود
ناگهان عربی از راه رسید که می خواست سؤالی از حضرت بپرسد اصحاب گفتند: رسول اکرم
(ص)امروز به شدت ناراحت است مرد عرب گفت به خدا قسم تا او تبسّم نکند رهایش نمی
کنم.

نزد حضرت آمد و گفت شنیده ام که دجال هنگام ظهور مقداری آبگوشت برای
مردم می آورد و مردم از گرسنگی در معرض هلاکت هستند. آیا اگر او را می دیدم از آن
غذا نخورم تا بمیرم یا آنقدر بخورم که سیر شوم بعد به خدا ایمان آورم و از دجّال
بیزاری جویم.
پیامبر صلی الله علیه و آله چندان خندید
که دندانهایش نمایان شد و فرمود: خداوند مؤمنین را از دجّال بی نیاز می
کند.

2-پیامبر صلی الله علیه و آله با حسن و حسین علیهماالسلام که در آن
هنگام کودک شیرخواره بودند، شوخی می کرد. بر پشت به زمین می خوابید و امام حسین
علیه السلام را روی شکمش می نهاد و مکرّر می
فرمود:

حُزُقَّهٌ حُزُقَّهٌ تَرَقَّ عَینُ
بَقَّهٍ:

ای کوچولوی شکم برآمده! برخیز بیا بالا، ای ریز چشمم!

.

3- صهیب رومی یکی از اصحاب رسول خدا بود، یکی از چشمهای او عیب داشت،
روزی او در حضور پیامبر خرما می خورد پیامبر به او فرمود: آیا با این که یک چشمت
معیوب است خرما می خوری؟
صهیب گفت: با آن طرف سالم، خرما می
خورم.

پیامبر
(صلّی الله علیه و آله و سلّم) شوخی می کرد ولی به جز سخن حق چیزی نمی
گفت.(1)
*
4-زید بن اسلم می گوید: زنی با پیامبر (صلّی الله علیه و آله و سلم) در
مورد شوهرش سخن گفت، پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: همانی که در چشمش
سفیدی است. گفت: نه در چشمش سفیدی نیست، پس از آن برای شوهرش گفته ی پیامبر را نقل
کرد شوهرش گفت: مگر نمی بینی سفیدی چشم من بیشتر از سیاهی آن
است.(2)
........................................
1- بحار الانوار 16 /
294
مناقب: کان صلّی الله علیه و آله یمزح و لا یقول إلا
حقّا.
2- بحار الانوار 16 / 294
مناقب: زید بن أسلم: قال [صلّی الله
علیه و آله و سلّم] لأمرة وذکرت زوجها: أهذا الذی فی عینییه
بیاض؟
فقالت لا ما بعینیه بیاض، و حکت لزوجها فقال أما ترین بیاض عینی أکثر
من سوادها.

من که به شخصه فرد شوخ طبع و کرکره خنده پیشه ای هستم و مخاطب این
احادیث قبل از هرکسی خودم هستم که ممکن است این احادیث برای شما دوستانم نیز جالب
باشد. در اینجا سعی دارم دیدگاه اسلام و ائمه معصومین را درباره ی طرز خندیدن - جوک
گفتن و شوخی وحد آن مطالبی را بیان کنم که امیدوارم با عمل به آن یک قدم به رستگاری
و کامل شدن نزدیک تر شویم.

۱) شوخی! خوب یا بد؟ :

فضل ابن ابی قره گوید: حضرت صادق (ع) فرمود: هیچ مومنی نیست جز
اینکه در او دعابه است. من عرض کردم دعابه چیست؟ فرمودند: مزاح

(کافی ج۴ ص ۴۸۶)

«پس تا اینجا فهمیدیم مزاح و شوخی امر خوب و شرط لازم ایمان است.

۲)حضرت امام باقر فرمود: خداوند عزوجل آنکس را که میان جمعی شوخی و
خشمزگی کند دوستش دارد در صورتی که فحش نباشد . (کافی ج۴ ص۴۸۶) «شوخ طبع و خشمزه
(نه cfc , یخ) باشیم ولی شهرستانی وبد
دهن نباشیم»

۳) حضرت امام صادق فرمودند: شوخی مکن تا بر تو دلیر شوند.(کافی ج۴
ص۴۸۸) « منظور اینکه اگر شوخی از حد اعتدال خارج شود رو ی مردم بتو باز می شود و نسبت
به تو بی پروا میشوند. پس اگر زیاد شوخی کنی گویی به ملت رو دادی»

۴) برای اهل کتاب: حضرت امام کاظم (ع) فرمودند: یحیی بن زکریا
اینگونه بود که گریه می کرد و نمی خندید و عیسی بن مریم اینگونه بود که هم می خندید
و هم گریه می کرد و آنچه عیسی ع می کرد بهتر بود از آنچه زکریا می کرد. (همان ص
۴۸۹) « اینهم برای هموطنان اهل کتاب)

۵) بهترین خنده و خنده مومن: امام صادق فرمودند:خنده مومن تبسم است
. خنده بسیار دل را بمیراند و همچنین فرمودند: بسیار خندیدن دین را آب کند چنانچه
آب نمک را . همان ص ۴۸۶ « علی (ع) : بهترین خنده تبسم است. همچنین حدیث مشابه از
پیامبز ص داریم.»

۶) اقسام خنده: پیامبر اعظم فرمودند: خنده دو قسم است: خنده ای که
خدا آن را دوست دارم و خنده ای که خدا آن را دشمن دارد . اما خنده ای که خدا آن را
دوست دارد : لبخندی است که مرد در اثر شوق دیدار به روی برادرش می زند و اما خنده
ای که خدای تعالی آن را دشمن دارد : این که مرد برای خندیدن یا خنداندن دیگران شخن
ناروا و باطلی بگوید که به سبب آن هفتاد پاییز در جهنم سرنگون است. (نهج الفصاحه
حدیث ۲۲۵۸) « شمشیر دو لب : به قول غربی ها : be carefull»

۷) قهقهه: امام صادق ع فرمودند: قهقهه از شیطان است. و نیز فرمودند
: خنده بسیار آبرو را می برد. (کافی ج۴ ص۴۸۷) «شیطان و بی آبرو نشید.»